เนื้อหาบทความ
สรุปก่อนอ่าน
- เงินมัดจำคือเงินสดที่เข้าบัญชีจริง แต่ยังไม่ใช่กำไร เพราะงานยังไม่ได้ส่ง
- ตัวเลขที่เห็นบอกแค่ว่าเงินสดขยับเท่าไร ไม่ได้บอกว่าคุณใช้ได้เท่าไร
- กรณีตัวอย่าง เงินสดบวก 330 แต่งานเดียวกันติดลบ 100 เมื่อนับเวลาคุณเข้าไปด้วย
- ก่อนแตะเงินก้อนนี้ ตอบคำถาม 4 ข้อท้ายบทความให้ครบ
01 / 05 · ปัญหาที่ต้องตัดสินใจ
เงินเข้าแล้ว ใช้ได้เท่าไร
ลูกค้าโอนมัดจำครึ่งหนึ่งมาเมื่อเช้า ยอดในบัญชีดูดีที่สุดในรอบเดือน บ่ายนี้คุณกำลังจะจ่ายค่าเครื่องมือที่ค้างไว้ และเริ่มคิดว่าเดือนนี้ถอนใช้ส่วนตัวเพิ่มได้
หยุดตรงนี้ก่อน เงินก้อนนี้เป็นเงินสดจริง แต่คุณยังไม่ได้ส่งงานสักชิ้น ถ้างานล้ม คุณอาจต้องคืน ถ้างานเดินต่อ คุณยังต้องมีเงินทำงานให้จบ
คำถามไม่ใช่ “รวยขึ้นเท่าไร” แต่คือ “ใช้ได้แค่ไหน โดยที่งานยังส่งได้”

02 / 05 · ข้อมูลที่มีและขาด
คุณรู้แค่ครึ่งเดียว แต่กำลังจะตัดสินใจ
ลองดูกรณีนี้ คุณทำเว็บไซต์คนเดียว รับงานราคา 900 ต้องส่งในสองสัปดาห์ (กรณีสมมติ)
สิ่งที่รู้แล้ว
- ✓มัดจำ 50% ก่อนเริ่ม ได้ 450
- ✓ต้องจ่ายภายนอกก่อนเริ่มงาน 120
- ✓อีก 450 เข้าเจ็ดวันหลังส่งงาน
สิ่งที่ยังไม่รู้
- ?มีเงินสดตั้งต้นเท่าไร
- ?เดือนนี้จะถอนใช้ส่วนตัวเท่าไร
- ?ภาษีต้องกันไว้เท่าไร
- ?ค่าใช้จ่ายจริงครบกำหนดวันไหน
03 / 05 · วิธีคิด
ตัวเลขที่เห็น ตอบได้แค่เรื่องเดียว
ตอนนี้สิ่งเดียวที่คิดได้แน่ คือเงินสดจากงานนี้ในวันเริ่มงาน และตัวเลขนี้ยังไม่ได้ตอบคำถามที่คุณกำลังตัดสินใจอยู่
เงินสดที่ขยับจริง
สิ่งที่ 330 ไม่ได้บอก
กรณีสมมติ สร้างขึ้นเพื่อสอน ไม่ใช่ตัวเลขจริงของผม · หน่วย US$
ถ้านับเวลาคุณเข้าไปด้วย
เงินสดบวก 330 แต่งานเดียวกันนี้ ติดลบ 100 ตามแบบจำลอง
| รายการ | จำนวน | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ราคาที่ตกลง | 900 | มัดจำ 450 และงวดท้าย 450 |
| เวลาคุณ 20 ชั่วโมง | −800 | ชั่วโมงละ 40 เป็นค่าสมมติ ไม่ใช่เงินที่จ่ายออกจริง |
| จ่ายภายนอก | −120 | จ่ายก่อนเริ่มงาน |
| ค่าใช้จ่ายปันส่วน | −80 | ตามแบบจำลอง |
| เหลือ | −100 | เงินสดเป็นบวก แต่งานนี้ไม่เหลือ |

04 / 05 · ข้อจำกัดและทางเลือก
ผมตอบแทนคุณไม่ได้ทุกเรื่อง
ผมไม่เห็นบัญชีของคุณ และกฎบัญชีกับภาษีต่างกันตามรูปแบบธุรกิจ บทความนี้จึงไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะราย สิ่งที่ผมบอกได้คือทางเลือกที่คุณมี และแต่ละทางใช้ได้เมื่อไร
ทางเลือกที่คุณมี
- กลัวเผลอใช้ จึงกันมัดจำไว้คนละบัญชีใช้ได้เมื่อคุณมีเงินหมุนพอจ่ายค่าใช้จ่ายระหว่างทำงาน
- มัดจำไม่พอจ่ายก่อนเริ่ม จึงขอแบ่งงวดใหม่ใช้ได้เมื่อลูกค้ายอมรับก่อนเริ่มงาน
- ตัวเลขไม่คุ้ม จึงลดขอบเขต เลื่อนวัน หรือไม่รับลดขอบเขตใช้ได้เมื่อผลลัพธ์ขั้นต่ำยังมีคุณค่า และลูกค้ายอมรับ
- ข้อมูลยังขาด จึงขอเพิ่มก่อนยืนยันใช้เมื่อข้อเท็จจริงสำคัญยังขาด
05 / 05 · สิ่งที่ลองได้
หยิบงานล่าสุดของคุณ มาลองตอนนี้
จดลงกระดาษแผ่นเดียวก็พอ ตอบให้ครบก่อนแตะเงินก้อนนี้
- 1มัดจำที่รับ หักเงินที่ต้องจ่ายก่อนเริ่ม แล้วเหลือเท่าไร
- 2ตอนนี้มีเงินสดตั้งต้นเท่าไร
- 3เดือนนี้จะถอนใช้ส่วนตัวเท่าไร
- 4ภาษีต้องกันเท่าไร และค่าใช้จ่ายจริงครบกำหนดวันไหน
ตอบไม่ได้ข้อไหน ข้อนั้นคือสิ่งที่คุณต้องหาก่อนแตะเงิน
ข้อความถามผู้ทำบัญชี
ถ้าตอบข้อ 4 ไม่ได้ ส่งข้อความนี้ให้ผู้ทำบัญชีของคุณ
งานนี้ผมรับมัดจำก่อนเริ่มงาน และงวดท้ายจะเข้าหลังส่งงาน 1. เงินก้อนนี้ต้องบันทึกอย่างไร 2. ต้องกันภาษีไว้เท่าไร และถึงกำหนดเมื่อไร 3. ถ้าลูกค้ายกเลิกกลางทาง ต้องบันทึกอย่างไร
คำถามที่พบบ่อย
มัดจำเข้าบัญชีแล้ว ถือเป็นรายได้เลยไหม
โดยหลักบัญชี เงินมัดจำมักบันทึกเป็นหนี้สินก่อน และรับรู้เป็นรายได้เมื่อทำตามสัญญาแล้ว รายละเอียดต่างกันตามรูปแบบธุรกิจ ถามผู้ทำบัญชีของคุณอีกครั้ง
ต้องแยกบัญชีธนาคารสำหรับมัดจำไหม
ไม่จำเป็นทุกกรณี แยกบัญชีช่วยกันเผลอใช้ได้ แต่ถ้าเงินหมุนตึงอยู่แล้ว คุณอาจต้องใช้เงินก้อนนี้ทำงานให้จบ จึงควรตอบ 4 คำถามด้านบนก่อน
ถ้าลูกค้ายกเลิกงาน ต้องคืนมัดจำไหม
ขึ้นกับเงื่อนไขที่ตกลงกันไว้ เขียนเรื่องนี้ให้ชัดก่อนเริ่มงาน ถ้าเงินก้อนนี้ใหญ่พอจะกระทบธุรกิจ ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญกฎหมาย
ผมอ้างอิงจากไหน
กรณีตัวเลขในหน้านี้ผมสร้างขึ้นเพื่อสอน หลักการมาจากแหล่งเหล่านี้
- 01AccountingTools · What is a customer deposit?เงินมัดจำลูกค้าบันทึกเป็นหนี้สินก่อน และเป็นรายได้เมื่อทำตามสัญญาแล้วaccountingtools.com ↗
- 02IFRS Foundation · IFRS 15มาตรฐานสากลเรื่องการรับรู้รายได้ รับรู้เมื่อส่งมอบสิ่งที่สัญญาไว้ifrs.org ↗
- 03กรมสรรพากร · คำสั่งที่ ป.74/2541ภาษีของเงินจ่ายล่วงหน้า เงินประกัน เงินมัดจำ และเงินจอง ตรวจฉบับล่าสุดกับผู้ทำบัญชีrd.go.th ↗



